به گزارش خبرگزاری حوزه، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد عالم‌زاده‌نوری معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه در مراسم رونمایی از مجموعه کتب «راهبردهای تحولی تهذیب و تربیت» این معاونت که امروز (دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵) با حضور حجت الاسلام والمسلمین ملکی قائم مقام مدیر حوزه علمیه قم و جمعی از مدیران حوزوی و اساتید و اصحاب رسانه در سالن جلسات مرکز رسانه و فضای مجازی حوزه‌های علمیه در قم برگزار شد، با اشاره به اهمیت تربیت انسان در جامعه اسلامی اظهار داشت: یکی از مهم‌ترین وظایف ما در جامعه اسلامی، بلکه مهم‌ترین مسئولیت، تربیت انسان است.
ببینید:
تصاویر/ آیین رونمایی از مجموعه کتب «راهبردهای تحولی تهذیب و تربیت»
وی با بیان اینکه امروز پیشرفت‌های علمی کشور در عرصه‌های مختلف، به‌ویژه دانش هسته‌ای، صنایع دفاعی و موشکی، مایه افتخار و سربلندی ملت ایران است، افزود: ما در برابر عظمت دانشمندان هسته‌ای، متخصصان صنایع موشکی و فعالان عرصه‌های دفاعی کشور سر تعظیم فرود می‌آوریم و قدردان تلاش‌های ارزشمند آنان هستیم؛ اما باید توجه داشت که صنعت انسان‌سازی، پیچیده‌تر و مهم‌تر از دانش هسته‌ای و فناوری موشکی است.
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه ادامه داد: همه دانش‌ها و دستاوردهای علمی باید در نهایت در خدمت شکوفایی انسان قرار بگیرند؛ زیرا هدف اصلی، رشد و تعالی انسان است. در میان اقشار مختلف جامعه مؤمنان، عالمان دین به دلیل مسئولیت ویژه و رسالت سنگینی که بر عهده دارند، بیش از دیگران به ارتقای شخصیت، خودسازی و سازندگی درونی نیازمند هستند.
تبدیل صنعت انسان‌سازی به صنعت تربیت عالمان
وی تصریح کرد: ما باید یک نرم‌افزار تربیتی بسیار پیشرفته برای تربیت عالمان دین طراحی و تولید کنیم. صنعت انسان‌سازی هنگامی که در نهاد روحانیت جریان پیدا می‌کند، به صنعت تربیت عالمان دین تبدیل می‌شود و به دلیل جایگاه ویژه عالمان دینی و مسئولیت سنگینی که بر دوش آنان قرار دارد، لازم است در این زمینه سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی جدی صورت بگیرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده‌نوری با اشاره به ضرورت تکامل تدریجی نظام تربیت حوزوی خاطرنشان کرد: همان‌طور که نسل‌های مختلف موشک‌ها و پهپادها که با تلاش دانشمندانی همچون شهید تهرانی‌مقدم پایه‌گذاری شدند، در طول زمان ارتقا یافته و نسل به نسل پیشرفته‌تر شده‌اند، صنعت انسان‌سازی و نظام تربیت نیز باید مرحله به مرحله و گام به گام تکامل پیدا کند تا بتوانیم در این عرصه کارآمدتر عمل کنیم.
وی با بیان اینکه تلاش‌های معاونت تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه در همین راستا انجام شده است، گفت: آثاری که امروز رونمایی می‌شوند، اگرچه اساساً با توجه به نیازهای حوزه‌های علمیه و برای مدیریت امر تربیت عالمان دین تدوین شده‌اند، اما محتوای آنها اختصاص به حوزه ندارد و می‌تواند در سایر نهادهای تربیتی نیز مورد استفاده قرار گیرد.
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه افزود: دانشگاه‌ها، آموزش و پرورش، کانون‌های فرهنگی، مساجد و مجموعه‌هایی که برنامه‌های تربیتی برای جوانان دنبال می‌کنند و به دنبال ساخت شخصیت انسانی هستند، می‌توانند از دستاوردهای این آثار بهره‌مند شوند؛ با این حال، مخاطب اصلی و نخستین این مجموعه، حوزه‌های علمیه و نظام تربیت حوزوی است.
افق نهایی نظام تربیتی حوزه؛ تربیت عالم ربانی مجاهد راهبر
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری در ادامه با اشاره به نخستین محور تحول در نظام تربیت حوزه‌های علمیه، یعنی ارتقای چشم‌انداز تربیتی، اظهار داشت: پیش از این، در ادبیات تربیتی حوزه معمولاً بر دو ویژگی علم و تقوا تأکید می‌شد و این تعبیر که عالم دین باید دو بال علم و تقوا داشته باشد، برای همگان شناخته‌شده بود؛ اما برای پیشرفته‌تر شدن دستگاه تربیتی حوزه، لازم بود این چشم‌انداز ارتقا پیدا کند. در نگاه جدید، چشم‌انداز تربیت در حوزه‌های علمیه صرفاً تربیت «عالم متقی» نیست، بلکه هدف، تربیت «عالم ربانی مجاهد راهبر» است.
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه با تبیین تفاوت مفهوم تقوا و ربانی بودن بیان کرد: واژه تقوا در برداشت عرفی اولیه، بیشتر بر جنبه‌های سلبی و پرهیزی دلالت دارد؛ یعنی پرهیز از گناه، سپس پرهیز از مکروهات، دوری از لهو و لعب و در مراتب بالاتر، دوری از غفلت. البته تقوا دارای مراتب بسیار ارزشمندی است، اما مفهوم عالم ربانی علاوه بر این ابعاد، بر جنبه‌های ایجابی، تعالی‌بخش و سازنده شخصیت انسان نیز تأکید می‌کند.
وی ادامه داد: در این منظومه، ابتدا با مفهوم عالم ربانی مواجه هستیم و سپس به عالم ربانی مجاهد می‌رسیم؛ یعنی عالمی که علاوه بر برخورداری از ویژگی‌های معنوی و ربانی، اهل جدیت، تلاش و مجاهدت است و برای مقابله با جریان‌های فاسد و رویارویی با جبهه باطل تلاش می‌کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری خاطرنشان کرد: عالمان ربانی مجاهد نیز در یک سطح متوقف نمی‌شوند و می‌توان برای آنان مراتب مختلفی در نظر گرفت؛ ازاین‌رو، افق نهایی و قله مطلوب دستگاه تربیتی حوزه‌های علمیه، تربیت «عالم ربانی مجاهد راهبر» است.
وی با اشاره به نمونه‌های برجسته این الگوی تربیتی گفت: شخصیت‌هایی همچون امام راحل(ره)، رهبر عظیم‌الشأن شهیدمان حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای(ره) و شهید سیدحسن نصرالله، نمونه‌هایی از این افق بلند تربیتی به شمار می‌روند؛ شخصیت‌هایی که علاوه بر برخورداری از علم و معنویت، اهل مجاهدت و پیشگامی در هدایت و راهبری جامعه بودند.
۱۳ ساحت تربیتی برای شکل‌گیری شخصیت جامع و متوازن عالم دین
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه با تأکید بر اینکه رسیدن به چنین افق بلندی نیازمند تربیت شخصیتی جامع و متوازن است، اظهار داشت: کسی که قرار است در مسیر عالم ربانی مجاهد راهبر حرکت کند، باید از شخصیتی جامع برخوردار باشد و در ساحت‌های مختلف تربیتی رشد کرده باشد.
وی با اشاره به شناسایی و تعریف ۱۳ ساحت تربیتی در منظومه جدید معاونت تهذیب بیان کرد: برای شکل‌گیری یک شخصیت موزون و متعادل، باید ابعاد مختلف وجودی انسان مورد توجه قرار گیرد و تربیت او به یک یا چند حوزه محدود نشود.
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری ۱۳ ساحت تربیتی مورد نظر را به شرح زیر برشمرد:
۱. ساحت تربیت اعتقادی و ایمانی: تقویت باورهای دینی، اعتقادات بنیادین و استحکام ایمان.
۲. ساحت تربیت عبادی و سلوکی: رشد معنوی، ارتقای کیفیت عبادت و حرکت در مسیر بندگی و سلوک الهی.
۳. ساحت تربیت خلقی و شخصیتی: شکل‌گیری فضائل اخلاقی، اصلاح صفات درونی و ایجاد شخصیت متعادل.
۴. ساحت تربیت فکری، ذهنی و عقلانی: تقویت قدرت تفکر، تعقل، تحلیل و توانایی فهم مسائل.
۵. ساحت تربیت زیستی، جسمی و بدنی: توجه به سلامت جسم، سبک زندگی و توانمندی‌های بدنی.
۶. ساحت تربیت هنری و زیبایی‌شناختی: پرورش ذوق هنری و تقویت درک زیبایی‌ها.
۷. ساحت تربیت خانوادگی: رشد توانمندی‌های لازم برای ایفای مسئولیت در خانواده و شکل‌گیری روابط سالم خانوادگی.
۸. ساحت تربیت فرهنگی و اجتماعی: شناخت و ایفای نقش در محیط فرهنگی و اجتماعی و تعامل مؤثر با جامعه.
۹. ساحت تربیت صنفی و حرفه‌ای: رشد شایستگی‌های مرتبط با جایگاه علمی، شغلی و مسئولیت‌های حرفه‌ای.
۱۰. ساحت تربیت جمعی و تشکیلاتی: توانایی فعالیت جمعی، کار تشکیلاتی و حضور مؤثر در مجموعه‌های سازمان‌یافته.
۱۱. ساحت تربیت اقتصادی و معیشتی: شناخت مسائل اقتصادی، مدیریت امور معیشتی و برخورداری از توانمندی‌های لازم در این عرصه.
۱۲. ساحت تربیت سیاسی، انقلابی و تمدنی: شناخت مسائل سیاسی و اجتماعی، مسئولیت‌پذیری انقلابی و توجه به افق تمدن اسلامی.
۱۳. ساحت تربیت محیطی: توجه به محیط پیرامونی و شناخت مسئولیت‌های انسان در قبال محیط زندگی.
وی با بیان اینکه شخصیت جامع عالم ربانی باید در همه این ساحت‌ها رشد یافته باشد، افزود: تعدد ساحت‌های تربیتی، کار تربیت را پیچیده می‌کند و حتی ممکن است مربی را دچار سردرگمی و پراکندگی سازد؛ به‌گونه‌ای که هر فعالیتی را در یکی از این ساحت‌ها قرار دهد و برای خود امتیازی مثبت در نظر بگیرد، بدون آنکه ارتباط و انسجامی میان فعالیت‌های تربیتی وجود داشته باشد.
«تربیت آرمانی توحیدی»؛ نخ تسبیح و منطق وحدت‌بخش ساحت‌های تربیتی
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه با اشاره به ضرورت وجود یک منطق جامع برای ایجاد انسجام میان ساحت‌های مختلف تربیتی گفت: برای جلوگیری از پراکندگی و تبدیل کثرت ساحت‌های تربیتی به یک منظومه منسجم، به یک منطق وحدت‌بخش نیاز داریم؛ منطقی که بتواند همه این ابعاد را در یک مسیر واحد قرار دهد.
وی افزود: کتاب «تربیت آرمانی توحیدی» به‌عنوان اثر محوری در راهبرد تربیتی معاونت تهذیب، در همین راستا تدوین شده است. تربیت آرمانی توحیدی در واقع نخ تسبیح و وجه انتظام همه ساحت‌های تربیتی است و باید به‌عنوان یک چتر فراساحتی در تمامی ابعاد تربیت جریان داشته باشد.
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری با تأکید بر جایگاه بنیادین توحید در فرهنگ اسلامی اظهار داشت: نخستین ویژگی این منظومه آن است که تربیت باید توحیدی باشد؛ زیرا همه دین اسلام به یک معنا در توحید خلاصه می‌شود و توحید، فشرده همه معارف دینی است.
وی با اشاره به تبیین علامه طباطبایی(ره) در تفسیر المیزان خاطرنشان کرد: اگر کسی توانایی داشته باشد حقیقت کلمه «لا اله الا الله» را به‌درستی تبیین و باز کند، می‌تواند همه معارف دینی را از آن استخراج کند؛ همان‌طور که اگر بخواهیم مجموعه معارف دینی را در یک عبارت خلاصه کنیم، به کلمه «لا اله الا الله» می‌رسیم.
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه ادامه داد: مرحوم علامه طباطبایی(ره) در تفسیر المیزان به‌خوبی تبیین کرده‌اند که حقیقتاً تمام دین مصداق توحید است و توحید نیز فشرده همه معارف دینی به شمار می‌رود؛ بنابراین، اگر بناست انسان را تربیت کنیم، تربیت ما باید بر محور توحید شکل بگیرد.
وی تأکید کرد: البته توحید مورد نظر در این منظومه، صرفاً به یک ارتباط فردی با خداوند یا یک باور قلبی محدود نمی‌شود، بلکه باید در همه ابعاد زندگی اجتماعی انسان نیز جریان پیدا کند. افزون بر این، این توحید باید توحیدی آرمانی باشد؛ یعنی آرمان جهانی اسلام، مبنی بر غلبه دین حق بر همه ادیان و گسترش حاکمیت ارزش‌های الهی، در افق تربیت مورد توجه قرار گیرد.
تبیین مفهوم توحید آرمانی
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری با تبیین مفهوم توحید آرمانی اظهار داشت: هدف صرفاً تربیت یک انسان موحد در زندگی شخصی نیست، بلکه این منظومه به دنبال تربیت انسانی است که گسترش توحید را در سراسر عالم دنبال کند. چنین انسانی از غیرت توحیدی برخوردار است؛ به این معنا که کفر و شرک را نه در وجود خود، نه در جامعه و نه در سراسر هستی تحمل نمی‌کند و برای گسترش توحید در همه عرصه‌ها تلاش می‌کند.
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه تصریح کرد: این نگاه توحیدی آرمانی باید در هر ۱۳ ساحت تربیتی جاری شود؛ به این معنا که تربیت عبادی و سلوکی، تربیت اجتماعی و فرهنگی، تربیت جسمی و زیستی، تربیت خانوادگی و سایر ابعاد زندگی انسان، همگی باید مصداق تربیت آرمانی توحیدی باشند.
وی خاطرنشان کرد: با حاکم شدن این منطق، مربی در میان ساحت‌های متعدد تربیتی دچار سرگردانی نمی‌شود؛ زیرا در همه فعالیت‌های خود یک هدف واحد را دنبال می‌کند و آن، تحقق توحید و حرکت در مسیر آرمان توحیدی است. این همان رشته انسجام‌بخشی است که در کتاب «تربیت آرمانی توحیدی» تبیین شده است.
چهار راهبرد تحولی برای تحقق تربیت آرمانی توحیدی
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری در ادامه با اشاره به چهار راهبرد تحولی طراحی‌شده در ذیل منظومه تربیت آرمانی توحیدی گفت: برای مدیریت امر تربیت و حرکت به سوی این افق بلند، چهار راهبرد اساسی تدوین شده است که هرکدام بخشی از الزامات تحقق نظام تربیتی مطلوب را تبیین می‌کنند.
۱. اهتمام جمعی؛ مسئولیت تربیت بر دوش همه عوامل حوزه است
وی نخستین راهبرد را «اهتمام جمعی» عنوان کرد و اظهار داشت: در مدیریت جریان تربیت باید یک اهتمام جمعی شکل بگیرد و تمام افرادی که به هر نحوی در صحنه تربیت حضور دارند، خود را مسئول و متعهد به ساختن و پرورش انسان‌ها بدانند.
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه با تأکید بر اینکه هیچ‌کس نباید خود را از دستگاه تربیت جدا بداند، بیان کرد: در حوزه‌های علمیه نباید این تصور وجود داشته باشد که تنها معاون تهذیب یا استاد اخلاق مسئول تربیت طلبه است و سایر افراد صرفاً وظایف آموزشی و اداری خود را انجام می‌دهند. حتی استادی که درس منطق ارائه می‌کند، نباید صرفاً به تدریس درس خود اکتفا کرده و از مسئولیت تربیتی فارغ باشد؛ بلکه همه باید احساس مسئولیت کنند و هر فردی متناسب با جایگاه و ظرفیت خود، سهمی در این حرکت جمعی داشته باشد.
نقش مدیران مدارس علمیه در منظومه تربیتی
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری با اشاره به نقش مدیران مدارس علمیه در این منظومه خاطرنشان کرد: مدیر مدرسه یکی از عناصر اصلی و محوری در جریان تربیت است. معاون تهذیب نیز اساساً برای همین مسئولیت منصوب شده و استاد اخلاق، مشاور و سایر عوامل تربیتی نیز وظایف مشخص خود را بر عهده دارند؛ اما مسئولیت تربیت به این افراد محدود نمی‌شود. سایر اساتید و کارکنان مدارس نیز باید پای کار تربیت باشند و خود را از این جریان کنار نکشند. هیچ‌کس نباید مسئولیت تربیت را صرفاً بر دوش دیگران ببیند، بلکه همه باید خود را در این مأموریت سهیم بدانند.
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه تأکید کرد: راهبرد اهتمام جمعی در واقع به دنبال آن است که همه ظرفیت‌های موجود در یک مرکز تربیتی به میدان بیایند و هیچ توانمندی‌ای در مسیر تربیت انسان بلااستفاده نماند.
۲. معادله الزام و اختیار؛ تربیت در بستر اراده و انتخاب انسان
وی دومین راهبرد تحولی را ایجاد بستر مناسب تربیتی و برقراری معادله میان الزام و اختیار دانست و گفت: برای تحقق تربیت، صرف تدوین برنامه و تعیین اهداف کافی نیست، بلکه باید فضای مناسبی فراهم شود تا انسان بتواند در آن رشد کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری با اشاره به اینکه انسان موجودی صاحب اراده و اختیار است، اظهار داشت: تربیت انسان در فضای انسانی باید بر پایه اراده و اختیار شکل بگیرد و نمی‌توان با فشار قانون، زور، قوه قهریه، اجبار، تحمیل و تلقین، به معنای حقیقی کلمه انسان را تربیت کرد.
وی افزود: اگر قرار است تربیت در بستر مناسب خود اتفاق بیفتد، فضای تربیتی باید فضایی مبتنی بر اختیار و انتخاب باشد و از مسیرهای انسانی همچون تبیین، اقناع، فرهنگ‌سازی، گفتمان‌سازی و رشد عقول انسان‌ها دنبال شود.
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه تصریح کرد: البته این به معنای کنار گذاشتن الزام و قانون نیست؛ در نظام تربیتی، قانون و الزام ضرورت دارد، اما از سوی دیگر باید فضای تربیت به‌گونه‌ای باشد که شخصیت انسان بر پایه اراده و اختیار او شکل بگیرد.
وی با اشاره به محتوای کتاب «معادله الزام و اختیار» گفت: پرسش اصلی این است که چگونه می‌توان میان ضرورت الزام و قانون از یک سو و ضرورت حفظ اختیار و اراده انسانی از سوی دیگر، معادله‌ای صحیح برقرار کرد؛ به‌گونه‌ای که از ظرفیت‌ها و مزایای هر دو بهره‌مند شویم و در عین حال، گرفتار پیامدهای نامطلوب و لوازم غیرمنتظره نشویم.
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری خاطرنشان کرد: این کتاب به تبیین همین مسئله می‌پردازد و تلاش می‌کند بستر مناسبی را برای تحقق تربیت مطلوب و حرکت به سوی افق بلند تربیت آرمانی توحیدی فراهم کند.
۳. جمع‌سپاری و مردمی‌سازی تربیت؛ متربی نباید مخاطبی منفعل باشد
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه سومین راهبرد تحولی را «جمع‌سپاری و مردمی‌سازی تربیت» دانست و اظهار داشت: در مدیریت تربیت، تنها نباید از ظرفیت مسئولان و متولیان تربیتی استفاده کرد، بلکه باید توانمندی‌ها و ظرفیت‌های خود مخاطبان تربیت نیز به کار گرفته شود.
وی با انتقاد از نگاه یک‌سویه به فرایند تربیت افزود: گاهی تصور ما از تربیت این است که ما باید دیگران را تقویت کنیم، ما هدایت کنیم و آنان بپذیرند؛ ما نصیحت کنیم و آنان بشنوند؛ ما فعالیت کنیم تا دیگران رشد کنند. در چنین نگاهی، متربی صرفاً مخاطبی منفعل و دریافت‌کننده پیام‌های تربیتی تلقی می‌شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری ادامه داد: در حالی که بر اساس برخی آموزه‌های دینی و فرمایشات امیرالمؤمنین(ع)، خود متربی نیز باید در میدان حضور داشته باشد و به‌عنوان یک عامل تربیتی نقش‌آفرینی کند؛ بنابراین، نباید او را صرفاً تماشاچی، مصرف‌کننده و پذیرنده پیام‌های تربیتی بدانیم.
وی تصریح کرد: جمع‌سپاری و مردمی‌سازی تربیت به این معناست که در فرایند تربیت، از ظرفیت خود متربیان نیز استفاده کنیم؛ زیرا آنان می‌توانند به عناصر اثرگذار در دستگاه تربیت تبدیل شوند و در رشد و تعالی یکدیگر نقش داشته باشند.
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه خاطرنشان کرد: بر این اساس، تربیت یک جریان یک‌طرفه از مربی به متربی نیست، بلکه باید زمینه‌ای فراهم شود که خود افراد تربیت‌شونده نیز در این فرایند مشارکت کنند و مسئولیت بپذیرند.
۴. رسالت اجتماعی؛ احساس مسئولیت در برابر اصلاح جامعه
وی چهارمین راهبرد تحولی را «رسالت اجتماعی» عنوان کرد و گفت: آنچه در راهبرد جمع‌سپاری و مردمی‌سازی تربیت به متولیان تربیتی گفته می‌شود، در راهبرد رسالت اجتماعی خطاب به خود متربیان مطرح می‌شود. همان‌طور که به متولیان تربیت تأکید می‌کنیم نباید خود را فعال مطلق و متربی را منفعل کامل بدانند، به خود متربی نیز باید بگوییم که تو نباید صرفاً تماشاگر و دریافت‌کننده خدمات تربیتی باشی، بلکه باید احساس مسئولیت و رسالت اجتماعی داشته باشی.
وی با اشاره به اهمیت مسئولیت‌پذیری اجتماعی در تربیت دینی اظهار داشت: یکی از مهم‌ترین فضائل اجتماعی در منظومه تربیت دینی، احساس رسالت‌مندی و دغدغه‌مندی نسبت به اصلاح جامعه پیرامونی است.
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه ادامه داد: انسان مؤمن باید از همان دوران بلوغ، در کنار اهتمام به اصلاح نفس و ساختن شخصیت خود، نسبت به اصلاح محیط پیرامونی و جامعه نیز احساس مسئولیت کند. تربیت دینی زمانی به نقطه مطلوب می‌رسد که انسان مؤمن، خود را در برابر جامعه مسئول بداند و برای بهبود وضعیت آن تلاش کند.
وی با اشاره به آموزه‌های امیرالمؤمنین(ع) در نهج‌البلاغه درباره اهمیت این فضیلت اجتماعی خاطرنشان کرد: در برخی فرمایشات امیرالمؤمنین(ع)، این مسئولیت‌پذیری و احساس رسالت اجتماعی در جایگاهی بسیار بلند قرار گرفته است؛ به‌گونه‌ای که سایر اعمال نیک در برابر این فضیلت، همچون قطره‌ای در برابر دریا به شمار می‌روند. بر این اساس، تربیت دینی نباید تنها به اصلاح فردی محدود شود، بلکه باید انسانی تربیت کند که در کنار خودسازی، دغدغه اصلاح جامعه را نیز داشته باشد و برای تحقق ارزش‌های دینی در محیط پیرامونی خود نقش‌آفرینی کند.
تدوین راهنماهای تخصصی برای تبیین ۱۳ ساحت تربیتی در دستور کار است
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت تبیین تفصیلی ساحت‌های تربیتی گفت: آنچه امروز در قالب این آثار ارائه شده، یک دستگاه تربیتی جدید را پیشنهاد می‌کند؛ البته طبیعی است که موضوع ساحت‌های تربیتی نیازمند بررسی و تدوین مبسوط‌تری است. امیدواریم با توفیق الهی بتوانیم بحث ساحت‌های تربیتی را به‌صورت جامع‌تر تدوین کنیم و در آینده به‌عنوان یکی دیگر از دفاتر این منظومه عرضه کنیم.
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری ادامه داد: همچنین درصدد هستیم برای هر یک از ۱۳ ساحت تربیتی، ذیل منظومه تربیت آرمانی توحیدی، یک دفترچه راهنما یا کتابچه تخصصی تدوین کنیم تا مختصات و الزامات تربیت یک انسان مؤمن، موحد و آرمان‌گرا در عرصه‌های مختلف زندگی به‌صورت دقیق تبیین شود.
وی با اشاره به ضرورت تبیین الگوی انسان موحد در عرصه‌های مختلف زندگی اظهار داشت: باید مشخص شود که یک انسان مؤمن و آرمان‌گرا در زندگی خانوادگی، اخلاقی، صنفی، حرفه‌ای و تشکیلاتی خود چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد و چگونه می‌تواند در هر یک از این عرصه‌ها بر اساس تربیت آرمانی توحیدی حرکت کند.
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه تصریح کرد: این مجموعه تلاش می‌کند مسیر تازه‌ای را در فرایند تربیت حوزویان بگشاید و در عین حال، برای پیشبرد اهداف تربیتی در میان افراد غیرحوزوی و در سطح کل جامعه ایمانی نیز قابل استفاده باشد.
تربیت آرمانی توحیدی؛ بازخوانی تجربه تربیت انسان‌های بزرگ در عصر انقلاب اسلامی
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری منظومه تربیت آرمانی توحیدی را نوعی مهندسی معکوس تجربه تربیتی عصر انقلاب اسلامی دانست و اظهار داشت: اگر بخواهیم در یک جمله این منظومه را معرفی کنیم، باید بگوییم تربیت آرمانی توحیدی تلاشی برای بازخوانی و مهندسی معکوس آن فرایند تربیتی است که در عصر انقلاب اسلامی به تربیت شخصیت‌های بزرگ و اثرگذار منجر شد.
وی افزود: امام خمینی(ره) با بهره‌گیری از الگوی تربیتی برگرفته از سیره پیامبر اکرم(ص)، نسلی را تربیت کردند که شخصیت‌هایی همچون حاج قاسم سلیمانی، شهید بهشتی، شهید چمران، شهید باکری، شهید حججی و شهید همت از جمله دست‌پروردگان آن مکتب تربیتی بودند.
معاون تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه خاطرنشان کرد: این شخصیت‌ها در فضای تربیتی انقلاب اسلامی رشد کردند و اگر بخواهیم ویژگی مشترک آنان را در یک عبارت بیان کنیم، باید گفت آنان نمونه‌هایی از انسان‌های تربیت‌یافته بر اساس آرمان‌های توحیدی بودند.
وی با اشاره به الگوی تربیتی پیامبر اکرم(ص) در صدر اسلام ادامه داد: همان‌گونه که پیامبر اکرم(ص) با تربیت اصحاب بدر، حنین و احد و پرورش مسلمانان صدر اسلام، نسلی را به میدان آوردند که برای تحقق اهداف اسلام تلاش و مجاهدت می‌کردند، امام خمینی(ره) نیز با تأسی به آن الگوی الهی، در عصر انقلاب اسلامی چنین حرکت بزرگی را رقم زدند.
حجت‌الاسلام والمسلمین عالم‌زاده نوری در پایان گفت: امیدواریم با بازخوانی این تجربه بزرگ و استخراج مبانی و روش‌های آن، بتوانیم مسئولیت سنگین تربیت انسان‌های مؤمن، موحد، آرمان‌گرا و مجاهد را به بهترین شکل دنبال کنیم و این منظومه تربیتی را به مقصد مورد نظر برسانیم.
انتهای پیام/
نظر شما